Ποσό σύνταξης: πώς βγαίνει από εθνική και ανταποδοτική

Όποιος πλησιάζει στη συνταξιοδότηση θέλει, λογικά, να ξέρει από πριν τι ποσό να περιμένει. Η κύρια σύνταξη όμως δεν είναι ένας ενιαίος αριθμός που βγαίνει από έναν πίνακα. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, είναι το άθροισμα δύο διαφορετικών ποσών, που το καθένα υπολογίζεται με δικούς του κανόνες. Αν καταλάβετε πώς λειτουργούν, μπορείτε να διαβάσετε πιο σωστά μια εκτίμηση και να εντοπίσετε νωρίς τι λείπει από το ασφαλιστικό σας ιστορικό.

Τα δύο κομμάτια της κύριας σύνταξης

Με βάση τον ν. 4387/2016, το ποσό της σύνταξης λόγω γήρατος αποτελεί άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης. Ο e-ΕΦΚΑ εξηγεί ότι η εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ η ανταποδοτική αντιστοιχεί στις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί.

Η διάκριση έχει πρακτική σημασία. Η εθνική σύνταξη επηρεάζεται κυρίως από τα έτη ασφάλισης και τη διαμονή στην Ελλάδα, ενώ η ανταποδοτική από τις αποδοχές πάνω στις οποίες πληρώθηκαν εισφορές. Γι’ αυτό δύο ασφαλισμένοι με τα ίδια χρόνια δουλειάς μπορεί να καταλήξουν σε αρκετά διαφορετικό τελικό ποσό.

Εθνική σύνταξη: το ποσό του 2026 και οι μειώσεις

Η πλήρης εθνική σύνταξη είναι 446,87 ευρώ τον μήνα από 1/1/2026, μετά από αύξηση 2,4%. Κατά τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, το ποσό ήταν 384 ευρώ έως το τέλος του 2022 και από τότε αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο (413,76 ευρώ το 2023, 426,17 ευρώ το 2024, 436,40 ευρώ το 2025).

Το πλήρες ποσό αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης. Αλλιώς, ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει τις εξής μειώσεις:

• 2% για κάθε έτος που υπολείπεται των 20 ετών ασφάλισης, μέχρι τα 15 έτη.
• 1/40 για κάθε έτος που υπολείπεται των 40 ετών μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα, με τη διαμονή να μετράει από την ηλικία των 15 ετών έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.

Όσοι συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος με αιτία την αναπηρία εξαιρούνται από τις μειώσεις αυτές και δικαιούνται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης. Ένα απλό αριθμητικό παράδειγμα: με 17 έτη ασφάλισης λείπουν 3 έτη από τα 20, οπότε η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 6% και διαμορφώνεται περίπου στα 420 ευρώ, εφόσον δεν υπάρχει άλλη μείωση. Δεν αποτελεί εκτίμηση για συγκεκριμένη περίπτωση, δείχνει μόνο πώς εφαρμόζεται ο κανόνας.

Ανταποδοτική σύνταξη: αποδοχές και χρόνος από το 2002

Το δεύτερο κομμάτι εξαρτάται από όσα έχετε πληρώσει. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, τον χρόνο ασφάλισης από το 2002 και μετά και ετήσια ποσοστά αναπλήρωσης.

Συντάξιμες αποδοχές είναι το πηλίκο του συνόλου των αποδοχών ή του εισοδήματος για τα οποία καταβλήθηκαν εισφορές κλάδου σύνταξης, από 1/1/2002 μέχρι και την παραμονή της αίτησης, διά τον συνολικό χρόνο ασφάλισης της ίδιας περιόδου. Με απλά λόγια, πρόκειται για έναν μέσο όρο. Αν λείπουν αποδοχές κάποιας περιόδου ή έχουν καταχωριστεί λάθος, ο μέσος όρος αλλάζει και μαζί του το ποσό.

Τα ποσοστά αναπλήρωσης αναπροσαρμόστηκαν από 1/10/2019 με τα άρθρα 24, 25 και 29 του ν. 4670/2020 (ΦΕΚ 43/Α’/28.2.2020), όπως κοινοποίησε ο e-ΕΦΚΑ με την εγκύκλιο 52/2020, και οι συντάξεις επανυπολογίστηκαν. Επειδή το ποσοστό συνδέεται με τον συνολικό χρόνο ασφάλισης και οι αποδοχές με κάθε μισθολογική περίοδο, ένας αξιόπιστος υπολογισμός σύνταξης χρειάζεται πλήρες και ελεγμένο ασφαλιστικό ιστορικό, όχι μόνο το άθροισμα των ενσήμων.

Μειωμένη σύνταξη: τι αλλάζει με την πρόωρη αποχώρηση

Όσοι παίρνουν σύνταξη γήρατος σε μικρότερη ηλικία από το όριο πλήρους συνταξιοδότησης βλέπουν μείωση μόνο στο ένα από τα δύο κομμάτια. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται κατά 6% για κάθε έτος που υπολείπεται του πλήρους ορίου, με ανώτατο ποσοστό 30%, ενώ η ανταποδοτική σύνταξη χορηγείται σύμφωνα με τους κανόνες υπολογισμού της, χωρίς μείωση.

Η επιλογή ανάμεσα σε πλήρη και μειωμένη σύνταξη θέλει επομένως σύγκριση σεναρίων: πόσο μειώνεται η εθνική σύνταξη, πόσος χρόνος ασφάλισης θα προστεθεί αν συνεχίσετε να εργάζεστε και πώς αυτό επηρεάζει το ανταποδοτικό κομμάτι.

Πού βλέπετε τα στοιχεία σας στον e-ΕΦΚΑ

Πριν από οποιαδήποτε εκτίμηση, αξίζει να δείτε τι έχει καταγραφεί στο όνομά σας. Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει ηλεκτρονικά την υπηρεσία «Ατομικός Λογαριασμός Ασφάλισης», όπου εμφανίζονται εγγραφές με ημερομηνία έναρξης και λήξης της απασχόλησης για κάθε μισθολογική περίοδο, με δυνατότητα φιλτραρίσματος ανά αριθμό μητρώου εργοδότη και χρονικό διάστημα. Ο ίδιος ο e-ΕΦΚΑ σημειώνει ότι ο λογαριασμός έχει καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν αποτελεί βεβαίωση ασφάλισης. Υπάρχει επίσης η υπηρεσία «Συνοπτικό και Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης».

Κατά τον έλεγχο, σημειώστε:

• περιόδους εργασίας που δεν εμφανίζονται ή εμφανίζονται με λιγότερες ημέρες,
• αποδοχές που δεν συμφωνούν με τις μισθοδοσίες σας,
• χρόνο σε διαφορετικά ταμεία, που πρέπει να συνυπολογιστεί,
• κενά διαστήματα, για να ξέρετε από πριν πόσα έτη ασφάλισης έχετε πραγματικά.

Πότε έχει νόημα μια εξατομικευμένη εκτίμηση

Οι γενικοί κανόνες αρκούν για να καταλάβετε τη λογική, όχι όμως πάντα για να βγάλετε ασφαλές ποσό. Περιπτώσεις με ασφάλιση σε περισσότερα ταμεία, με διαστήματα ως αυτοαπασχολούμενος ή αγρότης, ή με σκέψη για πρόωρη αποχώρηση έχουν συνήθως περισσότερες παραμέτρους. Ο εργατολόγος Δρ. Γεώργιος Ι. Κουτσούκος, με γραφεία σε Αθήνα και Βόλο, αναλαμβάνει την εκτίμηση κύριας και επικουρικής σύνταξης και εφάπαξ σε όλα τα ταμεία του e-ΕΦΚΑ, με συλλογή του ασφαλιστικού ιστορικού, καταμέτρηση ενσήμων και γραπτή εκτίμηση με εναλλακτικά σενάρια.

Σε κάθε περίπτωση, οποιαδήποτε εκτίμηση είναι ενδεικτική. Το ποσό που ισχύει είναι αυτό που ορίζει η απόφαση συνταξιοδότησης του e-ΕΦΚΑ, με βάση τα στοιχεία της αίτησης και τη νομοθεσία που ισχύει εκείνη τη στιγμή. Όσο πιο καθαρό είναι το ιστορικό σας πριν από την αίτηση, τόσο λιγότερες εκπλήξεις θα υπάρξουν.

Πηγές

• e-ΕΦΚΑ, Ποσό (Μισθωτοί, Σύνταξη λόγω γήρατος). https://www.e-efka.gov.gr/el/sychnes-eroteseis/syntaxeis/aponomes-kyrion-syntaxeon/misthotoi/syntaxe-logo-geratos-sych-er-ap/poso
• e-ΕΦΚΑ, Εγκύκλιος 52/16.12.2020. https://www.e-efka.gov.gr/el/egkyklioi-kai-genika-eggrapha/egkyklios-5216122020
• e-ΕΦΚΑ, Ατομικός Λογαριασμός Ασφάλισης. https://www.e-efka.gov.gr/el/elektronikes-yperesies/atomikos-logariasmos-asphalises
• e-ΕΦΚΑ, Συνοπτικό και Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης. https://www.e-efka.gov.gr/el/elektronikes-yperesies/synoptiko-kai-analytiko-istoriko-asphalises

Σχετικοί οδηγοί

Donuts χονδρική για καφέ: τι ρωτάς πριν κλείσεις προμηθευτήΤα donuts έχουν γίνει σταθερό προϊόν στη βιτρίνα πολλών καφέ, κυλικείων και φούρνων, αλλά και στον...Υπηρεσίες SEO: τι να ρωτήσετε πριν τις αναθέσετεΠολλές επιχειρήσεις αποφασίζουν κάποια στιγμή ότι χρειάζονται βοήθεια για να εμφανίζονται καλύτερα στην Google. Το δύσκολο...Δωρεάν σεμινάρια: τι είναι πραγματικά δωρεάν και τι αξίζειΗ αναζήτηση για δωρεάν εκπαίδευση είναι πλέον το πρώτο βήμα για πολλούς που θέλουν να ανανεώσουν...