Η επιστροφή στο σπίτι μετά από νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια ή άλλο καρδιολογικό πρόβλημα φέρνει ανακούφιση, αλλά και αγωνία. Στο νοσοκομείο οι μετρήσεις γίνονταν από το προσωπικό, ενώ τώρα την καθημερινή παρατήρηση αναλαμβάνουν ο ίδιος ο ασθενής και η οικογένειά του. Οι πρώτες εβδομάδες έχουν ιδιαίτερη σημασία, γιατί μικρές αλλαγές στο σώμα μπορεί να δείχνουν ότι η καρδιά δυσκολεύεται ξανά, πολύ πριν η κατάσταση γίνει σοβαρή.
Το άρθρο εξηγεί ποια σημάδια αξίζει να καταγράφονται κάθε μέρα, γιατί η επανεκτίμηση στο σπίτι βοηθά όσους δυσκολεύονται να μετακινηθούν και πότε δεν χωρά αναμονή.
Τι σημαίνει καρδιακή ανεπάρκεια στην καθημερινότητα
Καρδιακή ανεπάρκεια ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία η καρδιά δεν μπορεί να αντλήσει αρκετό αίμα και οξυγόνο για τις ανάγκες των υπόλοιπων οργάνων. Ο όρος ακούγεται τρομακτικός, όμως δεν σημαίνει ότι η καρδιά έχει σταματήσει. Σημαίνει ότι δουλεύει λιγότερο αποδοτικά, με αποτέλεσμα συχνά να κατακρατούνται υγρά στον οργανισμό.
Αυτή η κατακράτηση υγρών εξηγεί τα περισσότερα σημάδια που παρακολουθεί η οικογένεια: το οίδημα, δηλαδή το πρήξιμο σε πόδια ή κοιλιά, την απότομη αύξηση βάρους και τη δύσπνοια, δηλαδή τη δυσκολία στην αναπνοή, που μπορεί να εμφανιστεί στην κίνηση ή όταν ο ασθενής ξαπλώνει. Η θεραπεία συνήθως συνδυάζει φάρμακα, λιγότερο αλάτι στη διατροφή, περιορισμό στα υγρά όπου το συστήνει ο γιατρός και καθημερινή σωματική δραστηριότητα στο μέτρο του δυνατού.
Τα σημάδια που καταγράφει η οικογένεια κάθε μέρα
Ένα απλό τετράδιο ή ένα φύλλο στο ψυγείο αρκεί. Το ζητούμενο δεν είναι η μία μέτρηση, αλλά η τάση από μέρα σε μέρα.
- Βάρος. Ζύγισμα κάθε πρωί, στην ίδια ζυγαριά και με παρόμοια ρούχα. Αύξηση ή μείωση περίπου 1,5 κιλού μέσα σε δύο ημέρες είναι αλλαγή που πρέπει να αναφερθεί στον γιατρό.
- Οίδημα. Πρήξιμο σε αστράγαλους, πόδια ή κοιλιά, ή αίσθημα φουσκώματος.
- Δύσπνοια. Λαχάνιασμα σε καθημερινές κινήσεις που πριν γίνονταν άνετα, δύσπνοια όταν ξαπλώνει, βήχας που εμφανίζεται κυρίως στον ύπνο.
- Πίεση και σφυγμοί. Μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και των παλμών, όπως έχει οριστεί από τον θεράποντα γιατρό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε γρήγορο ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, που ο ασθενής περιγράφει σαν «φτερούγισμα».
- Γενική εικόνα. Ασυνήθιστη κούραση, ζάλη, ανορεξία ή σύγχυση.
Όταν μια αλλαγή επιμένει ή χειροτερεύει, η επικοινωνία με τον γιατρό δεν πρέπει να περιμένει την επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη. Οι σημειώσεις της οικογένειας δίνουν στον καρδιολόγο εικόνα που μια μεμονωμένη εξέταση δεν μπορεί να δώσει.
Γιατί βοηθά η επανεκτίμηση στο σπίτι
Μετά το εξιτήριο, ο ασθενής συνήθως φεύγει με ενημερωμένο σχέδιο φροντίδας, νέα φάρμακα ή αλλαγμένες δόσεις. Η επανεκτίμηση των επόμενων εβδομάδων δείχνει αν το σχέδιο λειτουργεί ή αν χρειάζεται προσαρμογή. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί ασθενείς, ιδίως ηλικιωμένοι ή όσοι κουράζονται εύκολα, δυσκολεύονται να πάνε σε ιατρείο. Η μετακίνηση, οι σκάλες και η αναμονή μπορεί να είναι από μόνες τους εξαντλητικές.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένας καρδιολόγος στο σπίτι μπορεί να πάρει ιστορικό, να εξετάσει τον ασθενή στον χώρο του και να κάνει τις απαραίτητες μετρήσεις με φορητό εξοπλισμό, όπως ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπέρηχο καρδιάς ή έλεγχο βηματοδότη όπου υπάρχει. Στη συνέχεια προτείνει θεραπευτικό πλάνο και, αν χρειαστεί, αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή ή περαιτέρω εξετάσεις. Το οικείο περιβάλλον έχει και ένα πρακτικό πλεονέκτημα: ο γιατρός βλέπει πώς κινείται ο ασθενής στην καθημερινότητά του και ποια φάρμακα έχει πραγματικά στο κομοδίνο.
Πώς προετοιμάζεστε για την επίσκεψη
- Έχετε διαθέσιμο το εξιτήριο και τις πρόσφατες εξετάσεις από τη νοσηλεία.
- Συγκεντρώστε όλα τα φάρμακα που παίρνει ο ασθενής, μαζί με όσα αγοράζονται χωρίς συνταγή.
- Κρατήστε το τετράδιο με βάρος, πίεση, σφυγμούς και συμπτώματα των τελευταίων ημερών.
- Σημειώστε από πριν τις ερωτήσεις σας, για να μην ξεχαστούν τη στιγμή της εξέτασης.
Πότε χρειάζεται άμεσα το 166
Η παρακολούθηση στο σπίτι δεν αντικαθιστά την επείγουσα φροντίδα. Καλέστε αμέσως το 166 αν ο ασθενής:
- έχει σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή, λαχανιάζει έντονα, πνίγεται ή δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια φράση,
- έχει χείλη ή δέρμα χλωμά, μελανά ή γκριζωπά,
- έχασε τις αισθήσεις του και δεν αντιδρά φυσιολογικά.
Αφρώδη, ροζ πτύελα, απότομη αύξηση βάρους ή δύσπνοια στην ξάπλα και σε απλές καθημερινές κινήσεις χρειάζονται επίσης επείγουσα ιατρική εκτίμηση την ίδια μέρα. Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ο ασθενής δεν πρέπει να οδηγήσει ο ίδιος προς το νοσοκομείο. Βοηθά επίσης να υπάρχουν γραμμένα σε εμφανές σημείο τα τηλέφωνα του γιατρού και των επειγόντων, και να ξέρουν όλοι στο σπίτι πού βρίσκονται.
Μια ρουτίνα που προλαβαίνει
Η καλή πορεία μετά από νοσηλεία για την καρδιά στηρίζεται σε λίγες σταθερές συνήθειες: ζύγισμα κάθε πρωί, προσοχή στο πρήξιμο και στην αναπνοή, σωστή λήψη των φαρμάκων και έγκαιρη επικοινωνία με τον γιατρό όταν κάτι αλλάζει. Με την οικογένεια να παρατηρεί και τον καρδιολόγο να επανεκτιμά όταν χρειάζεται, πολλές αλλαγές εντοπίζονται νωρίς, όσο υπάρχει ακόμη χρόνος για προσαρμογή της θεραπείας.
Πηγές
- CDC, About Heart Failure. https://www.cdc.gov/heart-disease/about/heart-failure.html
- NHS, Symptoms of heart failure. https://www.nhs.uk/conditions/heart-failure/symptoms/
- NHS England, Managing heart failure @home: information for patients. https://www.england.nhs.uk/long-read/managing-heart-failure-home-information-for-patients/
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση


