Όταν σπάει το τζάμι: τι κάνει μια μεμβράνη ασφαλείας

Ένα τζάμι σπάει πιο εύκολα απ’ όσο νομίζουμε: μια μπάλα στη μπαλκονόπορτα, ένα παιδί που τρέχει και δεν βλέπει το γυάλινο χώρισμα, ένα αντικείμενο που πετάει ο αέρας σε μια καταιγίδα ή μια απόπειρα διάρρηξης στη βιτρίνα. Ο πραγματικός κίνδυνος συνήθως δεν είναι η ίδια η θραύση, αλλά τα κοφτερά κομμάτια που πέφτουν. Εδώ ακριβώς έρχεται να βοηθήσει η μεμβράνη ασφαλείας.

Τι συμβαίνει τη στιγμή που σπάει το τζάμι

Ένα απλό τζάμι, όταν δεχτεί δυνατό χτύπημα, ραγίζει σε πολλές ρωγμές με αιχμηρές άκρες και συχνά αφήνει μεγάλα κομμάτια να αποκολληθούν. Αυτά είναι που προκαλούν τα σοβαρά κοψίματα. Η μεμβράνη ασφαλείας είναι ένα ανθεκτικό, συνήθως διάφανο φύλλο πολυεστέρα που κολλάει πάνω στο υπάρχον τζάμι. Όταν το γυαλί σπάσει, τα θραύσματα μένουν κολλημένα στη μεμβράνη και το τζάμι κρατιέται στη θέση του, αντί να γίνει βροχή από κομμάτια.

Τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιγράφουν αυτή τη διαφορά με τον τύπο θραύσης. Το απλό γυαλί σπάει με τρόπο που αφήνει μεγάλα, επικίνδυνα κομμάτια, ενώ με τη σωστή μεμβράνη τα κομμάτια μένουν δεμένα πάνω στο φύλλο και ο κίνδυνος τραυματισμού μειώνεται σημαντικά.

Η δοκιμή του εκκρεμούς: τι σημαίνει «1B1»

Το πρότυπο EN 12600 εξετάζει πώς συμπεριφέρεται ένα τζάμι όταν το χτυπά κάτι με βάρος ανθρώπινου σώματος, για παράδειγμα κάποιος που σκοντάφτει πάνω σε γυάλινο χώρισμα. Ένα βαρύ εκκρεμές αφήνεται από τρία ύψη: 190 mm, 450 mm και 1.200 mm. Το ψηλότερο ύψος αντιστοιχεί στην κατηγορία 1, την πιο απαιτητική.

Το αποτέλεσμα γράφεται με τη μορφή αριθμός, γράμμα, αριθμός. Το γράμμα δείχνει τον τύπο θραύσης: Α για μεγάλα, κοφτερά κομμάτια, Β για θραύσματα που μένουν κολλημένα, C για γυαλί που διαλύεται σε μικρούς, σχετικά ακίνδυνους κόκκους, όπως το σκληρυμένο. Η ένδειξη 1B1 σημαίνει ότι το τζάμι άντεξε δύο χτυπήματα από το μεγαλύτερο ύψος και τα κομμάτια έμειναν στη θέση τους. Το αποτέλεσμα εξαρτάται πάντα από το πάχος του γυαλιού και τις συνθήκες τοποθέτησης.

Πάχος σε microns: γιατί έχει σημασία

Οι μεμβράνες ασφαλείας μετριούνται σε microns (μm) ή, σε αγγλόφωνους καταλόγους, σε mil, όπου 1 mil είναι περίπου 25,4 μm. Γενικά ισχύει ότι όσο παχύτερη η μεμβράνη, τόσο περισσότερη ενέργεια απορροφά:

• Λεπτές μεμβράνες (περίπου 100-120 μm): συγκρατούν θραύσματα σε τυχαία χτυπήματα και μπορούν να ανεβάσουν ένα απλό τζάμι κατά μία κατηγορία στη δοκιμή του εκκρεμούς.
• Μεσαίες (περίπου 200 μm): σε δοκιμές πάνω σε γυαλί 4 και 6 mm έχουν φτάσει την κατηγορία 1B1.
• Παχιές (300 μm και πάνω): προορίζονται για χώρους όπου υπάρχει και κίνδυνος παραβίασης, όπως βιτρίνες και ισόγειες είσοδοι.

Στην ελληνική αγορά, οι μεμβράνες ασφαλείας τζαμιών που τοποθετεί η SunScreen κυμαίνονται από 120 έως 485 μm, με αντοχή σε εφελκυσμό ως τη θραύση από 28 kg/cm στις λεπτότερες έως 61 kg/cm στις παχύτερες. Η εταιρεία, με έδρα στον Χολαργό, αναλαμβάνει έργα σε όλη την Ελλάδα και κάνει δωρεάν εκτίμηση και μέτρηση του χώρου.

Πού χρειάζεται περισσότερο

Σπίτια με παιδιά. Μπαλκονόπορτες, μεγάλα παράθυρα που φτάνουν κοντά στο πάτωμα και γυάλινες πόρτες είναι τα σημεία όπου ένα παιδί μπορεί να πέσει ή να ακουμπήσει με δύναμη. Υπηρεσίες επαγγελματικής ασφάλειας στο εξωτερικό έχουν καταγράψει περιστατικό όπου παιδί πέντε ετών ακούμπησε σε παράθυρο, το γυαλί έσπασε και τραυματίστηκε σοβαρά στον καρπό. Ανάμεσα στα μέτρα που προτείνουν είναι η μεμβράνη που εμποδίζει το γυαλί να γίνει κομμάτια, μαζί με σήμανση ώστε το τζάμι να φαίνεται.

Σχολεία και παιδικοί σταθμοί. Διάδρομοι, γυάλινες πόρτες τάξεων και χωρίσματα δέχονται καθημερινά κίνηση και τυχαία χτυπήματα. Η μεμβράνη είναι μια λύση που μπαίνει πάνω στα υπάρχοντα τζάμια, χωρίς αντικατάσταση κουφωμάτων.

Καταστήματα και γραφεία. Στις βιτρίνες η μεμβράνη έχει διπλό ρόλο: προστατεύει πελάτες και προσωπικό από θραύσματα και καθυστερεί όποιον προσπαθήσει να σπάσει το τζάμι για να μπει. Υπάρχουν επίσης μεμβράνες που προστατεύουν την επιφάνεια από χαρακιές και γκράφιτι.

Κακοκαιρία και σεισμός. Σε δυνατό αέρα, ένα αντικείμενο που χτυπά το τζάμι μπορεί να το σπάσει μέσα στο σπίτι. Η μεμβράνη κρατά τα κομμάτια ενωμένα. Σε σεισμό, με κατάλληλο σύστημα στερέωσης στο πλαίσιο, περιορίζει την πτώση θραυσμάτων.

Τι δεν κάνει μια μεμβράνη ασφαλείας

Είναι σημαντικό να ξέρετε τα όρια. Η μεμβράνη δεν κάνει το τζάμι άθραυστο. Σε μια απόπειρα διάρρηξης καθυστερεί τον εισβολέα, κερδίζοντας χρόνο για να λειτουργήσει ο συναγερμός ή να υπάρξει αντίδραση, αλλά δεν είναι εγγυημένο εμπόδιο απέναντι σε κάποιον αποφασισμένο με εργαλεία. Για χώρους με υψηλές απαιτήσεις, όπου ισχύουν οι κατατάξεις αντοχής σε επίθεση του EN 356, η μεμβράνη λειτουργεί συμπληρωματικά στο πολύστρωμο τζάμι ασφαλείας και δεν το αντικαθιστά.

Μετράει επίσης ο τρόπος τοποθέτησης. Όταν η μεμβράνη κολλάει μόνο στο ορατό τμήμα του γυαλιού, ένα πολύ δυνατό χτύπημα μπορεί να βγάλει ολόκληρο το φύλλο από το πλαίσιο. Γι’ αυτό, σε απαιτητικές εφαρμογές, το τζάμι με τη μεμβράνη δένεται στο κούφωμα με δομική σιλικόνη ή μηχανικό σύστημα συγκράτησης.

Πώς να αποφασίσετε

• Καταγράψτε τα τζάμια που βρίσκονται χαμηλά, σε πόρτες ή σε σημεία με κίνηση.
• Ορίστε τι θέλετε να πετύχετε: προστασία από τυχαίο χτύπημα, καθυστέρηση διάρρηξης ή συγκράτηση σε κακοκαιρία.
• Ζητήστε το πάχος σε μm και την κατάταξη που έχει πετύχει η μεμβράνη στις δοκιμές, πάνω σε γυαλί αντίστοιχου πάχους με το δικό σας.
• Ρωτήστε αν χρειάζεται στερέωση στο πλαίσιο για τη δική σας χρήση.

Η μεμβράνη ασφαλείας δεν αλλάζει την όψη του χώρου, αφού είναι διάφανη, αλλά αλλάζει σημαντικά το τι γίνεται τη στιγμή που ένα τζάμι σπάει. Με σωστή επιλογή πάχους και σωστή τοποθέτηση, ένα σπασμένο τζάμι μένει στη θέση του αντί να γίνει κίνδυνος για όποιον βρίσκεται κοντά.

Πηγές

• Solar Screen, EN 12600 Standard: Safety Glazing Classes Explained. https://solarscreen.eu/en/blog/en-12600-safety-glazing-classes-pendulum-test-explained/
• American Window Film, Security Window Film Thickness Guide: 4 Mil vs 8 Mil vs 14 Mil. https://americanwindowfilm.com/blog/security-window-film-thickness-specs
• WorkSafe Victoria, Glass panes at early childhood education and care services. https://www.worksafe.vic.gov.au/safety-alerts/glass-panes-early-childhood-education-and-care-services

Σχετικοί οδηγοί

Αεροκουρτίνα μέσα στην ψευδοροφή: τι ελέγχεις πρινΣε ένα λόμπι ξενοδοχείου ή σε ένα κατάστημα με προσεγμένο ταβάνι, η κλασική αεροκουρτίνα που κρέμεται...Sewn vs Glued Book Binding: How Signatures Become a BookEvery bound book starts as a stack of folded sheets. What happens next, whether those sheets...Κλάδεμα υψηλών δέντρων: τι ελέγχεις πριν ανέβει το καλάθιΈνα δέντρο που έχει περάσει τα δώδεκα μέτρα δεν κλαδεύεται με σκάλα και ψαλίδι. Χρειάζεται σχέδιο,...