Κλάδεμα υψηλών δέντρων: τι ελέγχεις πριν ανέβει το καλάθι

Ένα δέντρο που έχει περάσει τα δώδεκα μέτρα δεν κλαδεύεται με σκάλα και ψαλίδι. Χρειάζεται σχέδιο, εξοπλισμό για εργασία σε ύψος και κυρίως έναν λόγο για κάθε τομή. Όποιος έχει στον κήπο του πλάτανο, πεύκο ή ευκάλυπτο που ακουμπά πλέον στη στέγη ή στα καλώδια ξέρει ότι η απόφαση δεν είναι απλή: ένα λάθος κλάδεμα δεν διορθώνεται την επόμενη χρονιά.

Γιατί κλαδεύεται ένα ψηλό δέντρο

Η Διεθνής Εταιρεία Δενδροκομίας (ISA) ξεκινά από μια απλή αρχή: κανένα κλαδί δεν αφαιρείται χωρίς λόγο, επειδή κάθε τομή αλλάζει τον τρόπο που αναπτύσσεται το δέντρο. Οι συνηθισμένοι λόγοι σε ώριμα δέντρα είναι η αφαίρεση ξερών κλαδιών, η βελτίωση της μορφής και η μείωση του κινδύνου.

Στην ίδια λογική κινούνται και οι τεχνικές μελέτες των δήμων. Η μελέτη του Δήμου Χαλανδρίου για το κλάδεμα ψηλών δέντρων σε κοινόχρηστους χώρους αναφέρει ως στόχους τη βελτίωση της ευρωστίας, τον έλεγχο της ανάπτυξης, την αισθητική, την πρόληψη θραύσεων και την ασφάλεια των πολιτών.

Τα είδη κλαδέματος και τι πετυχαίνει το καθένα

Πριν ζητήσεις προσφορά, βοηθά να ξέρεις τι ακριβώς ζητάς. Η ISA περιγράφει τέσσερις βασικούς τύπους για ώριμα δέντρα:

• Καθαρισμός κόμης: αφαιρούνται τα ξερά, τα άρρωστα και τα αδύναμα προσφυόμενα κλαδιά.
• Αραίωση: επιλεκτική αφαίρεση κλαδιών για καλύτερη δομή και περισσότερο φως μέσα στην κόμη.
• Ανύψωση κόμης: φεύγουν τα χαμηλά κλαδιά, ώστε να ελευθερωθεί χώρος για κτίρια, οχήματα και διελεύσεις.
• Μείωση κόμης: μικραίνει το μέγεθος του δέντρου, συχνά για απόσταση από εναέρια δίκτυα. Η τομή γίνεται πίσω σε πλευρικό κλαδί με διάμετρο τουλάχιστον το ένα τρίτο του κλαδιού που αφαιρείται.

Για την ποσότητα υπάρχει ένα πρακτικό όριο: κατά την ISA, γενικά δεν αφαιρείται πάνω από το 25% της κόμης σε μία επέμβαση, και σε ώριμα δέντρα ακόμα λιγότερο.

Το καρατόμημα δεν είναι λύση

Η πιο συχνή παρεξήγηση είναι ότι ένα δέντρο που ψήλωσε πολύ «κονταίνει» αν κοπούν οι κορυφές του. Η ISA ονομάζει την πρακτική αυτή topping και την περιγράφει ως κόψιμο κλαδιών σε κολοβώματα ή σε πλευρικά κλαδιά που είναι πολύ μικρά για να στηρίξουν το υπόλοιπο. Τη θεωρεί μη αποδεκτή πρακτική κλαδέματος, για συγκεκριμένους λόγους:

• Αφαιρεί το 50 έως 100% του φυλλώματος της κόμης, δηλαδή τα όργανα με τα οποία τρέφεται το δέντρο.
• Οι τομές σε κολοβώματα αφήνουν πληγές που το δέντρο δεν μπορεί να κλείσει, και από εκεί μπαίνουν οργανισμοί σήψης.
• Τα κλαδιά που μένουν εκτεθειμένα στον ήλιο και στη ζέστη μπορεί να πάθουν εγκαύματα και σκασίματα στον φλοιό.
• Οι νέοι βλαστοί που βγαίνουν έχουν αδύναμη πρόσφυση και σπάνε εύκολα, οπότε ο κίνδυνος τελικά αυξάνεται αντί να μειωθεί.

Όταν απαιτούνται τόσο μεγάλες τομές ώστε να μη μένει σωστή δομή, η ISA προτείνει ως καλύτερη λύση την αφαίρεση του δέντρου και την αντικατάστασή του με είδος κατάλληλο για τον χώρο.

Εξοπλισμός και ασφάλεια σε ύψος

Στα ψηλά δέντρα το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς είναι η πρόσβαση. Η μελέτη του Δήμου Χαλανδρίου χωρίζει τα δέντρα σε κατηγορίες ύψους (12 έως 16 μέτρα, 16 έως 20 μέτρα και πάνω από 20 μέτρα) και ζητά ανυψωτικό καλαθοφόρο μηχάνημα με ικανότητα ανύψωσης άνω των 20 μέτρων, αναρριχητές δενδροκόμους όπου το καλάθι δεν φτάνει, προσωπικό με πιστοποιητικά εκπαίδευσης για εργασία σε δέντρα και μέσα ατομικής προστασίας όπως κράνη, φόρμες και γάντια.

Το ίδιο κείμενο περιγράφει και τον τρόπο που κόβεται ένα μεγάλο κλαδί: πρώτα μια μερική τομή από την κάτω πλευρά, έως το ένα τέταρτο της διαμέτρου, και μετά η τομή από πάνω, με σταδιακή απομάκρυνση του κλαδιού. Έτσι το βάρος δεν σκίζει τον φλοιό προς τον κορμό.

Σε ιδιωτικούς κήπους οι δυσκολίες είναι συνήθως η στενή πρόσβαση, η γειτνίαση με στέγες και τα καλώδια. Εκεί έχει νόημα να αναθέσεις το κλάδεμα υψηλών δέντρων σε συνεργείο που δουλεύει με εξοπλισμό ασφαλείας. Η Garden Masters, για παράδειγμα, αναφέρει ότι στην Αθήνα και την Αττική αναλαμβάνει κλάδεμα ψηλών δέντρων με εξοπλισμό ασφαλείας, μείωση όγκου δέντρων κοντά σε κτίσματα, οριοθέτηση του χώρου εργασίας και τεμαχισμό και απομάκρυνση των κλαδιών, μετά από δωρεάν αυτοψία.

Ποια εποχή γίνεται η δουλειά

Η μελέτη του Δήμου Χαλανδρίου ορίζει ότι το κλάδεμα γίνεται την κατάλληλη εποχή του έτους, φθινόπωρο με χειμώνα, αποφεύγοντας τις περιόδους καύσωνα ή παγετού. Η ISA συμπληρώνει ότι τα ξερά κλαδιά μπορούν να αφαιρεθούν σχεδόν οποιαδήποτε στιγμή, ότι το κλάδεμα πριν από την ανοιξιάτικη βλάστηση βοηθά το κλείσιμο των πληγών και ότι το έντονο κλάδεμα αμέσως μετά το ανοιξιάτικο ξέσπασμα της βλάστησης καλό είναι να αποφεύγεται.

Κάθε είδος έχει όμως το δικό του ημερολόγιο. Η ίδια η Garden Masters σημειώνει στη σελίδα της ότι τα φυλλοβόλα κλαδεύονται από Δεκέμβριο έως Φεβρουάριο, η ελιά από Φεβρουάριο έως Απρίλιο και τα εσπεριδοειδή μετά τη συγκομιδή. Αν λοιπόν σκοπεύεις να κάνεις τη δουλειά μέσα στον χειμώνα, η αυτοψία αξίζει να γίνει από το φθινόπωρο.

Τι ρωτάς πριν δώσεις τη δουλειά

• Ποιος τύπος κλαδέματος προτείνεται και για ποιον λόγο, κλαδί προς κλαδί αν χρειαστεί.
• Τι ποσοστό της κόμης θα αφαιρεθεί.
• Με ποιον τρόπο θα γίνει η πρόσβαση: καλαθοφόρο ή αναρρίχηση.
• Αν το συνεργείο έχει εκπαίδευση για εργασία σε ύψος και ασφαλιστική κάλυψη. Η ISA αναφέρει ότι ο επαγγελματίας δενδροκόμος φέρνει τη γνώση ασφάλειας, τον εξοπλισμό και την ασφάλιση αστικής ευθύνης που απαιτεί η δουλειά σε μεγάλα δέντρα.
• Τι θα γίνει με τα κλαδιά. Στα δημοτικά έργα τα πράσινα υπολείμματα συλλέγονται και απομακρύνονται άμεσα σε αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις, και το ίδιο αξίζει να ζητήσεις για τον κήπο σου.

Κάτι ακόμα που ακούγεται συχνά: τα σκευάσματα επάλειψης στις τομές. Σύμφωνα με την ISA, η έρευνα δείχνει ότι δεν μειώνουν τη σήψη ούτε επιταχύνουν το κλείσιμο της πληγής, και οι περισσότεροι ειδικοί δεν τα συστήνουν.

Με λίγα λόγια

Ένα ψηλό δέντρο κλαδεύεται σπάνια, αλλά κάθε επέμβαση το ακολουθεί για χρόνια. Ξεκάθαρος σκοπός, σωστός τύπος κλαδέματος, μέτρο στην ποσότητα, κατάλληλη εποχή και συνεργείο με εξοπλισμό για ύψος είναι τα πέντε πράγματα που ξεχωρίζουν μια φροντίδα από μια ζημιά.

Πηγές

• International Society of Arboriculture, Pruning Mature Trees. https://seattle.gov/documents/Departments/Trees/PlantingAndCare/Pruning/Pruning_MatureTrees.pdf
• International Society of Arboriculture, Why Topping Hurts Trees. https://seattle.gov/documents/departments/trees/plantingandcare/pruning/whytoppinghurts.pdf
• Δήμος Χαλανδρίου, Κλάδεμα ψηλών δένδρων, σημειακές επεμβάσεις σε διάφορους κοινόχρηστους χώρους πρασίνου (Α.Μ. 53/2020). https://www.chalandri.gr/wp-content/uploads/2020/06/5.-AM_53_20_ΚΛΑΔΕΜΑ-ΥΨΗΛΩΝ-ΔΕΝΔΡΩΝ-ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ-ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ_rev2_3-6-20_ΟΜΑΔΕΣ.pdf

Σχετικοί οδηγοί

Γιατί η σελίδα σας δεν εμφανίζεται στο Google: τα 3 στάδιαΦτιάξατε ιστοσελίδα, γράψατε κείμενα, και όταν ψάχνετε στο Google αυτό που προσφέρετε δεν βλέπετε πουθενά το...Donuts χονδρική για καφέ: τι ρωτάς πριν κλείσεις προμηθευτήΤα donuts έχουν γίνει σταθερό προϊόν στη βιτρίνα πολλών καφέ, κυλικείων και φούρνων, αλλά και στον...Υπηρεσίες SEO: τι να ρωτήσετε πριν τις αναθέσετεΠολλές επιχειρήσεις αποφασίζουν κάποια στιγμή ότι χρειάζονται βοήθεια για να εμφανίζονται καλύτερα στην Google. Το δύσκολο...