Πόνος στις αρθρώσεις: τι εξετάζει ο ρευματολόγος και πότε

Ο πόνος στις αρθρώσεις είναι από τα πιο συχνά προβλήματα που οδηγούν κάποιον στον γιατρό. Η δυσκολία είναι ότι δεν είναι πάντα σαφές σε ποια ειδικότητα πρέπει να απευθυνθεί. Ένα πρησμένο δάχτυλο, ένας πόνος στη μέση που δεν περνάει ή ένα γόνατο που πονάει μετά από πτώση μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική αιτία. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τι κάνει ο ρευματολόγος, ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει σύμφωνα με το βρετανικό σύστημα υγείας NHS, και τι μπορεί να περιμένει κανείς από την επίσκεψη.

Φλεγμονή ή φθορά: η βασική διάκριση

Σύμφωνα με το NHS, οι ρευματολόγοι είναι γιατροί που διαγιγνώσκουν και παρακολουθούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Το πεδίο τους όμως είναι ευρύτερο: ασχολούνται με μυοσκελετικές παθήσεις τόσο φλεγμονώδεις όσο και μη φλεγμονώδεις, που μπορεί να επηρεάζουν οστά, αρθρώσεις, μύες και μαλακούς ιστούς.

Η πρακτική διάκριση για τον ασθενή είναι η εξής. Όταν ο πόνος συνδέεται με έναν τραυματισμό, ένα κάταγμα ή ένα μηχανικό πρόβλημα της άρθρωσης που μπορεί να χρειάζεται χειρουργική λύση, το πρόβλημα αφορά συνήθως τον ορθοπαιδικό. Όταν πίσω από τον πόνο υποψιαζόμαστε ότι βρίσκεται το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα ή μια συστηματική φλεγμονώδης νόσος, ο ρευματολόγος είναι η ειδικότητα που εστιάζει σε αυτό, με μη χειρουργική θεραπεία.

Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει ο ρευματολόγος

Το NHS αναφέρει συγκεκριμένες κατηγορίες παθήσεων που αντιμετωπίζουν οι ρευματολόγοι:

• Φλεγμονώδεις αρθροπάθειες, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα και η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.
• Εκφυλιστικές παθήσεις των αρθρώσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα.
• Αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο λύκος, το σκληρόδερμα και η μυοσίτιδα.
• Μεταβολικά νοσήματα των οστών, όπως η οστεοπόρωση.
• Κρυσταλλικές αρθροπάθειες, όπως η ουρική αρθρίτιδα και η ψευδοουρική αρθρίτιδα.
• Μυοσκελετικές λοιμώξεις.

Το ρευματολογικό τμήμα του νοσοκομείου Guy’s and St Thomas’ στο Λονδίνο προσθέτει στη λίστα τις αγγειίτιδες, άλλα νοσήματα του συνδετικού ιστού και τη φλεγμονώδη νόσο της σπονδυλικής στήλης. Επισημαίνει επίσης ότι η σύνθετη οστεοπόρωση κάνει τα οστά αδύναμα και πιο επιρρεπή σε κατάγματα. Οι ρευματικές παθήσεις, σύμφωνα με το NHS, μπορούν να εμφανιστούν σε κάθε ηλικία, ενώ τα παιδιά κάτω των 16 παρακολουθούνται συνήθως σε παιδορευματολογικές υπηρεσίες.

Ρευματολόγος τι εξετάζει στην πράξη

Όποιος αναρωτιέται τι εξετάζει ο ρευματολόγος, πρέπει να ξέρει ότι μεγάλο μέρος της δουλειάς του γίνεται στο ιατρείο: συζήτηση με τον ασθενή και κλινική εξέταση. Σύμφωνα με το NHS, οι ρευματολόγοι αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα εξωτερικά ιατρεία μιλώντας με τους ασθενείς, εξετάζοντάς τους και ζητώντας απεικονιστικές εξετάσεις, όπως απλές ακτινογραφίες, υπερηχογραφήματα και μαγνητικές τομογραφίες.

Πολλοί ρευματολόγοι κάνουν επίσης πρακτικές επεμβάσεις, όπως ενέσεις στις αρθρώσεις ή βιοψίες μυών. Ποια εξέταση χρειάζεται κάθε φορά εξαρτάται από τα συμπτώματα και την εικόνα του ασθενούς και αποφασίζεται από τον γιατρό. Καμία εξέταση από μόνη της δεν δίνει διάγνωση χωρίς την κλινική εκτίμηση.

Για μια αναλυτική σύγκριση των δύο ειδικοτήτων, μπορείτε να διαβάσετε τον οδηγό για το τι εξετάζει ο ρευματολόγος και τι ο ορθοπαιδικός, όπου εξηγείται ότι οι ρευματολόγοι είναι γιατροί εσωτερικής ιατρικής με έμφαση στις αυτοάνοσες παθήσεις, ενώ οι ορθοπαιδικοί είναι χειρουργοί που αντιμετωπίζουν ασθένειες και τραυματισμούς οστών και αρθρώσεων.

Ο ρόλος του γενικού γιατρού και η συνεργασία των ειδικοτήτων

Συχνά το πρώτο βήμα δεν είναι ο ειδικός. Πολλοί ασθενείς απευθύνονται αρχικά σε γενικό γιατρό ή παθολόγο, ο οποίος μπορεί να ζητήσει ακτινογραφίες, εξετάσεις αίματος ή άλλες εξετάσεις για μια αρχική εκτίμηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αρχική αντιμετώπιση είναι αρκετή.

Το NHS Mid and South Essex σημειώνει ότι ο ρόλος του ρευματολόγου είναι να διαγνώσει την πάθηση και να προτείνει την κατάλληλη θεραπεία, αν χρειαστεί και από το ορθοπαιδικό τμήμα. Ο ρευματολόγος μπορεί να χρειαστεί να σας παρακολουθεί τακτικά, ενώ αρκετές παθήσεις αντιμετωπίζονται από κοινού από τον γενικό γιατρό και τις νοσοκομειακές ομάδες. Με άλλα λόγια, οι ειδικότητες δεν ανταγωνίζονται αλλά συχνά συνεργάζονται.

Μια ομάδα, όχι ένας γιατρός

Στα μεγάλα ρευματολογικά κέντρα η φροντίδα είναι ομαδική. Στο Guy’s and St Thomas’ η ομάδα περιλαμβάνει, εκτός από τους ρευματολόγους, νοσηλευτές ειδικούς, φυσικοθεραπευτές, ψυχολόγους και φαρμακοποιούς. Η ομάδα για τον λύκο συνεργάζεται με καρδιολόγους, δερματολόγους, νεφρολόγους και νευρολόγους, κάτι που δείχνει ότι οι ρευματικές παθήσεις μπορεί να αφορούν περισσότερα από τις αρθρώσεις.

Πώς να προετοιμαστείτε για το ραντεβού

Επειδή η συζήτηση με τον γιατρό είναι κεντρικό κομμάτι της εκτίμησης, βοηθά να έχετε έτοιμα:

• Πότε ξεκίνησε ο πόνος και αν συνδέεται με κάποιο χτύπημα ή τραυματισμό.
• Ποιες αρθρώσεις επηρεάζονται και αν υπάρχει πρήξιμο.
• Αν υπάρχουν συμπτώματα και εκτός αρθρώσεων, για παράδειγμα στο δέρμα.
• Παλαιότερες εξετάσεις αίματος και απεικονιστικές εξετάσεις.
• Τη λίστα με τα φάρμακα που παίρνετε.

Αν μια ήδη γνωστή πάθηση επιδεινωθεί απότομα ή υπάρχει κάτι επείγον, το NHS συστήνει να απευθυνθείτε στο τμήμα επειγόντων και όχι να περιμένετε το προγραμματισμένο ραντεβού.

Η επιλογή ανάμεσα σε ρευματολόγο και ορθοπαιδικό δεν χρειάζεται να είναι σωστή από την πρώτη στιγμή. Αυτό που μετρά είναι να εκτιμηθεί ο πόνος από γιατρό, να γίνουν οι εξετάσεις που χρειάζονται και, όπου απαιτείται, οι ειδικότητες να συνεργαστούν για την πιο ολοκληρωμένη εικόνα.

Πηγές

• NHS, Rheumatology. https://www.healthcareers.nhs.uk/explore-roles/doctors/roles-doctors/medicine/rheumatology
• NHS, Rheumatology services. https://www.mse.nhs.uk/rheumatology-services
• NHS, Rheumatology – Overview. https://www.guysandstthomas.nhs.uk/our-services/rheumatology

Σχετικοί οδηγοί

Μιτοχόνδρια και βιταμίνες: τι ξέρουμε για την παραγωγή ενέργειαςΤα μιτοχόνδρια αναφέρονται συχνά ως τα «εργοστάσια ενέργειας» του κυττάρου, και γύρω τους έχει χτιστεί μια...Αφυδάτωση: τα πρώτα βήματα και πότε χρειάζεται γιατρόςΗ αφυδάτωση δεν είναι μόνο θέμα καύσωνα. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από μια γαστρεντερίτιδα, έναν πυρετό,...Οστεοπόρωση: άσκηση, διατροφή και πρόληψη πτώσεωνΤα οστά αλλάζουν αθόρυβα με τα χρόνια. Η απώλεια οστικής μάζας δεν πονάει και δεν φαίνεται...