Τα πρώτα κρύα βράδια του φθινοπώρου φέρνουν τη διάθεση να ανάψει το τζάκι. Ένα τζάκι που έμεινε κλειστό όλο το καλοκαίρι όμως χρειάζεται λίγη προετοιμασία πριν από την πρώτη φωτιά. Η στάχτη της περσινής σεζόν, τα ξύλα που δεν στέγνωσαν σωστά και μια καμινάδα που δεν ελέγχθηκε είναι τα σημεία που κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια ζεστή βραδιά και σε ένα σαλόνι γεμάτο καπνό.
Παρακάτω θα βρείτε έναν πρακτικό οδηγό για το τι ελέγχετε πριν ξεκινήσει η σεζόν, με βάση τις συστάσεις οργανισμών που ασχολούνται με την ασφαλή καύση ξύλου και την πυρασφάλεια στο σπίτι.
Γιατί μετράει η προετοιμασία πριν τη σεζόν
Όταν καίγεται ξύλο, ο καπνός ανεβαίνει από την εστία προς την καμινάδα. Σύμφωνα με το Chimney Safety Institute of America (CSIA), καθώς ο καπνός περνά στο ψυχρότερο τμήμα της καμινάδας, οι ατμοί του συμπυκνώνονται στα τοιχώματα και αφήνουν ένα κατάλοιπο που λέγεται κρεόζωτο. Το CSIA τονίζει ότι το κρεόζωτο, σε όποια μορφή κι αν έχει, είναι ιδιαίτερα εύφλεκτο. Όταν μαζευτεί σε μεγάλη ποσότητα και η θερμοκρασία στον αγωγό ανέβει αρκετά, μπορεί να προκληθεί πυρκαγιά στην καμινάδα.
Τα ξύλα: το πιο απλό μέτρο
Η ποιότητα του καυσίμου επηρεάζει και τη ζέστη και την καθαριότητα του τζακιού. Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (US EPA), μέσα από το πρόγραμμα Burn Wise, συστήνει να καίτε μόνο ξερά, σχισμένα και καλά «ψημένα» ξύλα. Το ξύλο καίγεται καλύτερα όταν η υγρασία του είναι κάτω από 20%, και για να φτάσει εκεί χρειάζεται να στεγνώσει τουλάχιστον έξι μήνες. Ένας απλός μετρητής υγρασίας ξύλου δείχνει γρήγορα αν η στοίβα σας είναι έτοιμη.
Το υγρό ξύλο δεν είναι μόνο θέμα απόδοσης. Το CSIA αναφέρει ότι το ξύλο που δεν έχει στεγνώσει κρατά τον καπνό πιο ψυχρό, κάτι που ευνοεί τη συσσώρευση κρεόζωτου.
Εξίσου σημαντικό είναι τι δεν μπαίνει ποτέ στη φωτιά. Η EPA προτείνει να μην καίγονται:
- οικιακά απορρίμματα, χαρτόνια, πλαστικά και έντυπα με χρωματιστά μελάνια,
- βαμμένο, επικαλυμμένο ή εμποτισμένο υπό πίεση ξύλο,
- κόντρα πλακέ, μοριοσανίδες και κάθε ξύλο με κόλλα,
- ξύλα που ξεβράζει η θάλασσα, καθώς και υγρό ή μουχλιασμένο ξύλο.
Ο αέρας της φωτιάς και το κρεόζωτο
Εκτός από το καύσιμο, ρόλο παίζει και ο αέρας. Σύμφωνα με το CSIA, η περιορισμένη παροχή αέρα, το ξύλο χωρίς σωστό στέγνωμα και οι χαμηλότερες από το κανονικό θερμοκρασίες στην καμινάδα επιταχύνουν τη συσσώρευση κρεόζωτου. Η παροχή αέρα περιορίζεται, για παράδειγμα, όταν κλείνουν οι γυάλινες πόρτες του τζακιού ή όταν το ντάμπερ δεν ανοίγει αρκετά, οπότε ο καπνός μένει περισσότερη ώρα μέσα στον αγωγό. Στις ξυλόσομπες, το παραγέμισμα του θαλάμου καύσης για να κρατήσει η φωτιά περισσότερες ώρες έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Το CSIA σημειώνει ακόμα ότι μια πυρκαγιά σε καμινάδα δεν είναι πάντα θεαματική. Όταν είναι έντονη, ακούγονται δυνατοί κρότοι και τριξίματα, βγαίνει πυκνός καπνός και υπάρχει έντονη μυρωδιά καμένου. Οι πυρκαγιές που σιγοκαίνε όμως συχνά εντοπίζονται μόνο σε μεταγενέστερη επιθεώρηση, με ενδείξεις όπως «φουσκωμένο» κρεόζωτο με όψη κηρήθρας ή κομμάτια κρεόζωτου στη στέγη και στο έδαφος.
Καθαρή εστία πριν την πρώτη φωτιά
Η εστία είναι το σημείο που βλέπετε και χρησιμοποιείτε κάθε μέρα. Στάχτη και υπολείμματα από την προηγούμενη σεζόν, καπνιά στα τοιχώματα και θαμπό κρύσταλλο στο ενεργειακό τζάκι είναι συνηθισμένα μετά από μήνες αδράνειας. Ο καθαρισμός τους πριν ανάψει η πρώτη φωτιά δίνει μια καθαρή αφετηρία και κάνει πιο εύκολο να προσέξετε οτιδήποτε ασυνήθιστο μέσα στην εστία.
Επειδή η στάχτη και η καπνιά απλώνονται εύκολα σε δάπεδα, μάρμαρα και υφάσματα, πολλοί προτιμούν να αναθέτουν τη δουλειά σε συνεργείο. Στην Αθήνα και την Αττική, για παράδειγμα, ένας επαγγελματικός καθαρισμός τζακιού καλύπτει την απομάκρυνση της στάχτης και των υπολειμμάτων από την εστία, την αφαίρεση της καπνιάς από τα τοιχώματα και από το κρύσταλλο των ενεργειακών τζακιών, καθώς και τον καθαρισμό του γύρω χώρου, όπως το δάπεδο, η μαρμάρινη βάση και ο τοίχος. Ο χώρος προστατεύεται πριν ξεκινήσει η εργασία, και η καλύτερη στιγμή για να γίνει είναι η αρχή του φθινοπώρου, πριν από την πρώτη χρήση.
Πότε χρειάζεται επιθεώρηση καμινάδας
Μια καθαρή εστία δεν δείχνει σε ποια κατάσταση βρίσκεται η καμινάδα. Γι’ αυτό η Υπηρεσία Πυροσβεστικής των ΗΠΑ (U.S. Fire Administration) συστήνει η καμινάδα να επιθεωρείται και να καθαρίζεται κάθε χρόνο από επαγγελματία. Στην ίδια κατεύθυνση, το CSIA προτείνει ετήσια επιθεώρηση του συστήματος απαγωγής καπναερίων από πιστοποιημένο τεχνικό, κάτι που, όπως αναφέρει, βοηθά να προληφθεί η είσοδος μονοξειδίου του άνθρακα στο σπίτι και να εντοπιστούν νωρίς προβλήματα του συστήματος.
Πρακτικά, κλείστε την επιθεώρηση πριν ανάψετε το τζάκι για πρώτη φορά μέσα στη χρονιά, και ζητήστε τη νωρίτερα αν παρατηρήσετε κάποια από τις ενδείξεις της προηγούμενης ενότητας.
Ασφάλεια όσο καίει η φωτιά και μετά
- Κρατήστε καθετί που μπορεί να καεί σε απόσταση τουλάχιστον 3 ποδιών (περίπου ένα μέτρο) από το τζάκι ή την ξυλόσομπα, όπως συστήνει η U.S. Fire Administration.
- Βάλτε γυάλινο ή μεταλλικό προστατευτικό μπροστά από το τζάκι, ώστε να μην πετάγονται σπίθες και κάρβουνα έξω από την εστία.
- Αδειάζετε τη στάχτη τακτικά σε μεταλλικό δοχείο με καπάκι και αφήστε το δοχείο έξω από το σπίτι, πάνω σε μη εύφλεκτη επιφάνεια, όπως προτείνει η EPA. Η U.S. Fire Administration συστήνει το δοχείο να βρίσκεται τουλάχιστον 10 πόδια (περίπου τρία μέτρα) μακριά από το σπίτι.
Μια σύντομη λίστα πριν τον χειμώνα
- Ελέγξτε ότι τα ξύλα έχουν στεγνώσει τουλάχιστον έξι μήνες και έχουν υγρασία κάτω από 20%.
- Απομακρύνετε από τη στοίβα ό,τι είναι βαμμένο, κολλημένο ή υγρό.
- Καθαρίστε την εστία και το κρύσταλλο από τη στάχτη και την καπνιά της προηγούμενης σεζόν.
- Προγραμματίστε την ετήσια επιθεώρηση της καμινάδας από επαγγελματία.
- Ετοιμάστε μεταλλικό δοχείο με καπάκι για τη στάχτη και προστατευτικό μπροστά από την εστία.
Λίγη προετοιμασία στις αρχές του φθινοπώρου κρατά το τζάκι καθαρό, το σπίτι πιο ασφαλές και τις χειμωνιάτικες βραδιές πιο ξέγνοιαστες. Με ξερά ξύλα, καθαρή εστία και μια καμινάδα που ελέγχθηκε εγκαίρως, η πρώτη φωτιά της χρονιάς μπορεί να ανάψει χωρίς δεύτερες σκέψεις.
Πηγές
- US EPA, Best Wood-Burning Practices. https://www.epa.gov/burnwise/best-wood-burning-practices
- Chimney Safety Institute of America, Preventing Chimney Fires. https://www.csia.org/latest-news/preventing-chimney-fires
- U.S. Fire Administration, Fireplace and Wood Stove Safety. https://www.usfa.fema.gov/downloads/pdf/publications/fireplace_woodstove_safety_card.pdf
Σχετικοί οδηγοί
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση